Orde? Probleem!

Je bent nooit te oud om te leren, dus ook nooit te oud om toch nog last te krijgen van ordeproblemen in je les, zelfs al geef je les aan volwassenen. Wat ging er mis? En is het gelukt om er iets aan te doen? Je leest het hier.

Ordeproblemen? Daar had ik nog nooit van gehoord. Ik geef vooral les aan volwassenen, en af en toe aan een loslopende puber, die zonder peer group om zich heen zo mak is als een pas geschoren schaap. Geen typische situaties voor klassenmanagement. Maar je bent nooit te oud... dus nu was ik dan toch aan de beurt. In een groep 50-plussers, nota bene!

In deze groep welwillende mensen bevindt zich een heel aardige mevrouw met psychiatrische problemen. Die uiten zich in de les door verwarring, onverwachte lachbuien en vooral heel veel aandacht vragen: vragen stellen over zaken die niets met de les te maken hebben, van de gekste woorden een vertaling willen, voortdurend van alles over zichzelf vertellen, liefst vijf keer hetzelfde verhaal, in zichzelf praten, niet meedoen met activiteiten en daar dan weer uitgebreid het excuus voor willen vertellen, enzovoort.

Vorige week liep de les hierdoor helemaal de mist in. De andere cursisten wierpen blikken-die-konden-doden naar de cursiste in kwestie, en bemoedigende of zelfs medelijdende blikken op mij. Ikzelf stond tegen het eind van de les met een rood hoofd te sputteren en probeerde me als een drenkeling vast te houden aan de reddingsboei van mijn verhaal. Dit kon duidelijk niet langer zo doorgaan.

Ik heb dagenlang lopen broeden op wat ik nou verkeerd had gedaan en hoe ik dit gedrag verder in goede banen kan leiden. Nu had ik onlangs een masterclass Klassenmanagement gevolgd, die werd gegeven door Joyce van Ruiten. Zij maakte bij binnenkomst van de cursisten, of eigenlijk al vóórdat we binnenkwamen, duidelijk dat een heel groot deel van ordeproblemen voorkomen kan worden door proactief op te treden. Dat wil zeggen dat je van tevoren precies moet beslissen welke procedures (regels/afspraken) je hanteert en dat die ook voor iedereen glashelder zijn. Joyce gaf ons een flink aantal heel bruikbare, praktische technieken mee, maar voor mij was dit nu de belangrijkste: van tevoren beslissen wat ik wel en niet zou accepteren.


Ik heb, misschien doordat ik enig kind ben, nooit goed geleerd om géén aandacht te geven aan iemand die daar om vraagt. Ik kan me daar moeilijk voor afsluiten, dus als iemand tegen me praat, luister ik áltijd. Dat gaat meestal goed, behalve in zo’n situatie als ik hierboven beschreef. Ik heb dus voor mezelf moeten beslissen op welke pogingen tot aandachttrekkerij ik NIET zou ingaan. “Ha,” hoor ik jullie denken, “dat zou tijd worden dat je dat eens leert. Moet je eens bij mij in de klas komen lesgeven.” En daar hebben jullie helemaal gelijk in.

Uiteindelijk heb ik het opgelost door twee “regels” in te stellen. Regel 1: er mag alleen Spaans gesproken worden in de les (behalve wanneer ze iets voor mij moeten vertalen of een vraag hebben). Regel 2: op vragen die geen betrekking hebben op de lesstof ga ik niet in.

En, tadaaa: doordat ze alleen Spaans mogen spreken zijn alle verhalen over het leven van deze mevrouw in de kiem gesmoord. Ik hoef nergens meer op in te gaan, of verhalen af te breken. Het enige wat ik hoef te doen is zeggen: “no holandés”, en doorgaan met mijn les. En doordat de vragen alleen op de les mogen slaan, wordt het aantal vragen dat ze kan stellen met 90% verminderd.

Nu is het nog een kwestie van handhaven (klinkt simpeler dan het is) en ondertussen werken aan een goede relatie met deze mevrouw en met de andere cursisten. Het is nog steeds niet mijn gemakkelijkste groep, maar ik lig naderhand niet meer als een uitgewrongen dweil over mijn stoel.

Ik besef dat ik hier niets nieuws vertel – dit is een verhaal tussen vele anderen, en deze ervaring heeft ervoor gezorgd dat ik nóg meer bewondering heb voor docenten die dag in, dag uit lesgeven aan groepen die moeilijk zijn aan te sturen. Maar het belang van vooraf keuzes maken en deze helder aan de klas overbrengen heeft ook wel indruk op me gemaakt, daarom wilde ik het toch hier delen. En ik ben heel benieuwd: wat doen jullie in dit soort gevallen?

Kirstin

Dit artikel is ook verschenen op het blog van www.tprsplatform.nl

Reacties

Wees de eerste om te reageren...

Laat een reactie achter
* Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.
* Verplichte velden
Wij slaan cookies op om onze website te verbeteren. Is dat akkoord? Ja Nee Meer over cookies »